Τρίτη, 13 Μαΐου 2014

Ο ΠΑΝΑΓΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΗΣΟ ΚΟΥΤΑΛΗ



 
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ο Παναγής Κουταλιανός (1847-1916)
 

            Στην θάλασσα του Μαρμαρά  υπάρχει ένα νησάκι η Κούταλη, με Έλληνες κατοίκους, που φημιζόντουσαν για την ναυτοσύνη τους, επιδέξιοι σφουγκαράδες και κυρίως το νησί αυτό έβγαζε λεβέντες, δυνατούς στην ψυχή μα και στο σώμα.
 

            Στα 1870 περίπου ένα παληκαρόπουλο, παιδί αμούστακο ο Παναγής ναυτολογήθηκε σαν μούτσος σε καράβι της πατρίδας του,  το καράβι ήταν  τρικάταρτο, με διπλό κατάστρωμα και έκανε μεταφορές στα λιμάνια της μαύρης θάλασσας, Τουρκία – Ρωσία. Ο μούτσος  δεν κώλωνε από την δουλειά όσο βαριά  και όσο επικίνδυνη και αν ήταν, σε όποια εργασία οι άλλοι ζητούσαν βοήθεια ο Παναγής έτρεχε και μόνος του την έφερνε σε πέρας. Κάποτε όμως φάνηκε η πολύ μεγάλη του δύναμη και δες πως:





ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ο Κωστής ο Παλαμάς, ο ποιητής, σε ένα από τα διηγήματά του, αναφέρει την συνάντησή του με τον Κουταλιανό στην Αθήνα. Τότε που ήταν γνωστός από την Ινδία μέχρι την Αμερική. Μιλάμε για το 1880 περίπου.



            Το πλοίο που εργαζόταν ταξίδευε σε άγνωστα νερά  βράδιασε  και ο καπετάνιος έριξε άγκυρα του τρικάταρτου μέχρι να ξημερώσει, για να σαλπάρουν με ασφάλεια το πρωί, τα χαράματα όμως φύσηξαν επικίνδυνοι άνεμοι και έπρεπε γρήγορα να σηκώσουν την άγκυρα  για να σωθεί το πλοίο, αλλιώς ήταν σίγουρο ότι θα τσακιζόντουσαν στην ξηρά, οι ναύτες παληκάρια δυνατά προσπάθησαν να την σηκώσουν μα η άγκυρα είχε μπλέζει σε βράχους και ήταν αδύνατον, το ναυάγιο ήταν βέβαιο, τότε ο Παναγής ο νιός μούτσος παραμέρησε το πλήρωμα που προσπαθούσε να σηκώσει την άγκυρα και μόνος του κατόρθωσε αυτό που όλο το πλήρωμα μαζί δεν μπόρεσε, το πλοίο σώθηκε και από εκεί όλοι μιλούσαν με θαυμασμό  για τον Παναγή τον Κουταλιανό.

            Ο Παναγής χρησιμοποίησε την δύναμή του για να κάνει καλό σε συνανθρώπους του. Στα 1882 -1892 σε ένα ταξίδι  το πλοίο τους έπιασε Ν Αμερική, σε ένα λιμάνι μια τοπική  συμμορίας έκλεψε μια όμορφη Ισπανίδα για λύτρα, ο Κουταλιανός έσπασε στο ξύλο τους απαγωγείς και την κοπέλα αφού την έκανε Ορθόδοξη την παντρεύτηκε στην πατρίδα του. Η φήμη του έκανε τον γύρω της Ελλάδας, έπαψε να κάνει τον ναυτικό και επιδείκνυε την δύναμή του ή έπαιρνε μέρος σε αγώνες πάλης.

            Ένα από τα κατορθώματά του ήταν να κουβαλά τρία (3) κανόνια, ένα στους ώμους και δύο κρεμούσε με αλυσίδες στα πλευρά του δεξιά και αριστερά, μετά ο ίδιος τα πυροδοτούσε, γύρο ο τόπος τρανταζόταν ενώ αυτός έμενε ατάραχος στην θέση του!






ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ :  Ένα τέτοιο φαινόμενο με ασαφή όρια θρύλου-ιστορίας είναι ο Παναγής Κουταλιανός.


            Στην Κωνσταντινούπολη βασίλευε ο αιμοσταγής Σουλτάνος Αβδούλ Χαμίτ, που είχε αδυναμία σε αιματηρές αναμετρήσεις, το καμάρι του ήταν ένας Aράπης θεριό μοναχό, αρχιμπεχλιβανής ανίκητος. Ο Σουλτάνος σκέφτηκε ότι ευκαιρία είναι να ταπεινώσει σε ένα αγώνα το  καμάρι των γκιούρηδων  τον Κουταλιανό, έτσι οργάνωσε ένα αγώνα στην Κωνσταντινούπολη του Αράπη με τον Κουταλιανό. Ο Αράπης είτε γιατί φοβόταν αυτή την αναμέτρηση είτε γιατί ήθελε  να ξεκάνει τον Παναγή είτε μετά από υπόδειξη του Σουλτάνου και των επιφανών Τούρκων  άφησε στο στίβο να βγει πρώτος ο Κουταλιανός και ενώ τον περίμενε να παλέψουν αυτός άνοιξε ένα κλουβί και έριξε στην αρένα μία τίγρη…. Ο Παναγής αντέδρασε αμέσως άρπαξε με τα χέρια του τις δύο σιαγόνες του θηρίου και το έσκισε στα δύο… Ο Σουλτάνος θαύμασε ενώ το πλήθος ζητοκραύγαζε.

            Λένε ότι ο Αβδούλ κρέμασε ανάποδα τον αρχιμπεχλιβάνη του και είπε στον Κουταλιανό « Γκιαούρη ζήτησε ότι θες και θα το έχεις». Εδώ ο Κουταλιανός φανέρωσε και την φιλοπατρία του , ζήτησε, αν και ο ίδιος ήταν φτωχό και είχε πολυμελή οικογένειας, να εκδοθεί φιρμάνι  που να απαλλάσσει τους κατοίκους του νησιού του από φόρους! Ο Χαμίτ δέχθηκε την επιθυμία του και ρώτησε τους υπουργούς του που βρίσκεται η Κούταλη; Κανείς όμως δεν γνώριζε το μέρος αυτό, τότε ο Σουλτάνος έγινε για δεύτερη φορά έξω φρενών διαπιστώνοντας την ασχετοσύνη του περιβάλλοντός του,  για περιοχές της επικράτειάς του.



«Σίδερα μασάει ο Κουταλιανός».



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ :  Ο  Παναγής Κουταλιανός  επισκέφτηκε και την Κύπρο. Ο ποιητής Κυριάκος Παπαδόπουλος από τον Αρακαπά, δημοσίευσε   στις 10/8/1896 ποίημα αφιερωμένο στα κατορθώματά του. Τίτλος: «Τραγούδι του ανίκητου Π. Κουταλιανού» με 198 στίχους. Κάποιοι από τους στίχους αυτού του τραγουδιού:«Άνθρωπος με επτά παιδιά να παίζη τα κανόνια
να σύρνη με τα χέρια του κουλλέδες σαν λεμόνια.
Να βάλλη ΄ς τα ποδάρια του παπούτσια με χαλκάδες
όλα τα βάρη που βαστά είνε χίλιαιες οκκάδες.
Μονάχα τα παπούτσια του που έχει σιδερένα
εξήντα οκκάδες και τα δυό τα έχουν ζυγισμένα.
Εν΄ οι κουλλέδες που βαστά σαράντα ως πενήντα
εχ΄ένα μεγαλείτερον περνά ταίς εβδομήντα.
Παίζει τους παν΄ στα χέρια του ωσάν τα πορτοκάλια
όπως και παίζουν μερικοί κίττον τα καρναβάλια.
Κάτι πολλοί που λέγουσιν ότι έν΄ψέματα του
δεν ΄ποφασίζουν για να βκούν στον πόλεμον μετά του.
Λέγω τους το σωστά εγώ εκείνοι δεν πιστεύουν
όσοι δεν το πιστεύουσιν πρέπει να του παλεύουν.
Εκείνα τα παράσημα που βάζει εμπροστά του
ποιος εν΄ που του τα ΄δώσεν κ΄έφεραν τα μετά του;
Λέγουσιν όμως μερικοί πως τα΄χει ΄γορασμένα
είναι από τους βασιλείς που τα ΄χει κερδισμένα.
Διότι τους ενίκησεν όλα τα ππεκλιβάνια
και δώσαν του στα χέρια του βασιλικά φερμάνια.


Πιστεύω να ΄χει άδεια με όποιον παλεύση
να μην έχη ενόχλησιν θαρρώ αν τον φονεύση.
Νομίζω σκότωσε δυο-τρεις που ΄κείνους που παλεύαν
κ ΄εδιούσαν του παράσημα και δεν τον εμπερδεύαν.
Λυπούμε τον που γέρασεν κ΄ ασπρίσαν τα μαλλιά του
ίσως πάρη την χάριν του κανείς που τα παιδιά του.
Νεότης δεν ΄γοράζεται κανείς να την ΄γοράση
να ήναι νέος ως που ζη ποτέ να μην γεράση.
Άνθρωπος είναι σαν δεντρόν π΄ανθεί και πουρουβίζει
κι αφίνει έναν έπαινον το δέντρον που μυρίζει.»





            Το ευχάριστο μήνυμα για το Σουλτανικό φιρμάνι, έδωσε ιδιαίτερη χαρά στο νησί του. Οι δημογέροντες αποφάσισαν να τιμήσουν την φτωχή οικογένεια του Κουταλιανού και έκαναν το πιο κάτω:

Έκοψαν κίτρινα μεταλίκια* ( νόμισμα τούρκικο από κράμα χαλκού και ασημιού), χάραξαν στην μέση ένα σταυρό, με αυτό το νόμισμα η οικογένεια του Παναγή μπορούσε να ψωνίζει ότι ήθελε από το νησί, μετά οι έμποροι θα έδιναν τα μεταλίκια με τον σταυρό στους δημογέροντες και αυτοί θα πλήρωναν το αντίτιμο στους εμπόρους. (θαυμάσιος τρόπος να εκδώσουν χριστιανικό νόμισμα μέσα στην Οθωμανική αυτοκρατορία). Ο Παναγής όμως δεν χρησιμοποίησε ποτέ αυτά τα νομίσματα που τα κράτησε για ενθύμια . Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι με δυσκολία έφερνε βόλτα την ζωή του οικονομικά αυτός ο λεβέντης, αλλά στην ανατολή ο φτωχός κόσμος έλεγε «πλούσιος είναι ο εν ολίγα αναπαυόμενος», βέβαια οι σφουγκαράδες δεν ξεχνούσαν να βοηθούν ένα παλικάρι σαν τον Παναγή και έτσι πορευόταν.







ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ο Θεόφιλος απεικόνισε με τον τρόπο του το κατόρθωμα των κανονιών.



            Αυτός ο άνθρωπος πως έφυγε από αυτή την ζωή;
 
Ε λοιπόν και ο θάνατός του παράξενος ήταν όπως και η ζωή του. Η αιτία θανάτου του προήλθε από ένα ….  κάλο…. στο πόδι του (θάνατος μοναδικός για το βιβλίο Γκίνες, όπως εξάλλου μοναδική ήταν και όλη η ζωή του), τον ενοχλούσε πολύ λοιπόν αυτός ο κάλος και αποφάσισε να τον κόψει μόνος του με το ξυράφι που ξυριζόταν, η πληγή κακοφόρμησε μολύνθηκε και έγινε γάγγραινα. Μόνη λύση ο ακρωτηριασμός του ποδιού του, στα 1916 λοιπόν στην Κωνσταντινούπολη του έκοψαν το πόδι, αλλά  και αυτό δεν τον έσωσε, έτσι πέθανε σε νοσοκομείο ολομόναχος στην Κωνσταντινούπολη σε ηλικία 69 χρονών.

                                                                                                         

*Το μεταλίκι ισούται με 10 παράδες ή ¼  του ασημένιου γροσιού.





ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Η Κούταλη (πατρίδα του Κουταλιανού) το 1920.

2 σχόλια: