Πέμπτη, 29 Νοεμβρίου 2012

ΣΒΑΡΝΟΥΤ


ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΠΟΠΩΦ



            Το Δεκεμβριανό κίνημα έχει ξεσπάσει (δεν είναι του παρόντος να δούμε τα γεγονότα του ) ένα μόνο πράγμα θα δούμε εδώ την στάση του Σοβιετικού  συνταγματάρχης Γκριγκόρι Ποπόφ που βρισκόταν στην Αθήνα την εποχή αυτή.





ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Προκύρηξη (1944) του ΕΑΜ Αθήνας για την τρομοκρατία του παρακράτους του Παπανδρέου. Στο κέντρο εικονίζονται συλληφθέντες ένας χίτης, ένας χωροφύλακας, ένας δοσίλογος με μάσκα και ένας γερμανοτσολιάς.

Ο επικεφαλής της «διακοσμητικής» σοβιετικής αντιπροσωπείας, παραπονιέται γιατί εξαφανίστηκαν οι φωτογραφίες του Στάλιν ενώ στην Αθήνα γίνεται ο μαύρος χαμός από τις συγκρούσεις του ΕΛΑΣ με τους Άγγλους του Σκόμπυ.

Ο Παναγιώτης Kανελλόπουλος στο ημερολόγιό του με ημερομηνία 7 Δεκεμβρίου 1944 περιγράφει πως ίδρωσε μέχρι να τον ηρεμήσει: «Γύριζα στο ξενοδοχείο, όπου μπροστά στην είσοδο απαντάω τον Γρηγόρη Ποπώφ. Παραπονέθηκε έντονα για την εξαφάνιση των σοβιετικών σημαιών και των φωτογραφιών του Στάλιν. ΄΄ Λυπάμαι βαθύτατα για όλα αυτά ΄΄, του είπα, ΄΄ και σας παρακαλώ να πιστέψετε ότι άπειρος είναι ο θαυμασμός όλων μας προς την Σοβιετική Eνωση και τον μεγάλο ηγέτη της''»!


Mεταξύ 8 και 12 Δεκεμβρίου 1944  οι επιχειρήσεις του EΛAΣ κλιμακώνονται και τα βρετανικά στρατεύματα απωθούνται. Στο ξενοδοχείο «Mεγάλη Bρετανία» στεγάζεται η ελληνική κυβέρνηση, το επιτελείο του Σκόμπυ, ξένοι διπλωμάτες, δημοσιογράφοι, αρκετά ωραία κορίτσια, αλλά και οι 6 αξιωματικοί της σοβιετικής στρατιωτικής αποστολής!





ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Οι σημαντικότερες μάχες των Δεκεμβριανών (ελευθεροτυπία). 

Η σοβιετική στρατιωτική αποστολή σε όλο αυτό το διάστημα τι έκανε για να βοηθήσει ή για να ενημερώσει την ηγεσία του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, τίποτα απολύτως, έμεινε σιωπηλός θεατής της σφαγής των αριστερών στην Αθήνα, να έγινε αυτό τυχαία, χωρίς εντολή από την Μόσχα, το πιθανότερο είναι ότι κατά κάποιο τρόπο ο Στάλιν ενθάρρυνε αυτή την επανάσταση τον Δεκέμβρη του 1944. Υπάρχουν πλήθος έγγραφα που δείχνει την ΕΑΜική ηγεσία να ενημερώνει λεπτομερειακά  τον Δημητρώφ για την πορεία των επιχειρήσεων στην Αθήνα.


Πχ
Ραδιοτηλεγράφημα του kostov προς Dimitrov για τα Δεκεμβριανά:

«Από την Αθήνα μας ανακοινώνουν με ημερομηνία 12 τρέχοντος, ότι ο ΕΛΑΣ συνεχίζει την προέλασή του εναντίον των περικυκλωμένων Ελλήνων φασιστών και Άγγλων. Ο κλοιός γύρω τους σφίγγει. Σφοδρή εξόρμηση αγγλικών μηχανοκινήτων προς βοήθειά τους απεκρούσθει με μεγάλες απώλειες για αυτούς. Χτες ο ΕΛΑΣ αιχμαλώτισε 70 άγγλους στρατιώτες και αξιωματικούς και κατέλαβε τρία τανκς και μια μοτοσυκλέτα»
Πηγή CDA-CPA F1 Op7 Arh Ed 160

H ενθάρρυνση του Στάλιν για  την μάχη της Αθήνας φαίνεται από το πιο κάτω τηλεγράφημα:
5/12/1944: «Ρούσσος αναχώρησε πριν από μερικές ημέρες. Ο Παππούς συμβουλεύει ο αγώνας να συνεχιστεί. Εμείς κάνουμε κάθε τι δυνατό». 



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ :   Georgi Dimitrov



16/12/1944 : Ο Σιάντος απάντησε στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚ Βουλγαρίας, με τηλεγράφημα : "Τηλεγράφημά σας με συμβουλές παππού ελήφθη. Ευχαριστούμε. Συνεχίσωμεν παλλαϊκό πόλεμο δια ελευθερίαν λαού και ανεξαρτησίαν χώρας μας".

Και ενώ συνέβαιναν αυτά ο παππούς (Στάλιν), αδρανούσε που να οφείλεται αυτό μήπως έχει σχέση με το πιο κάτω μήνυμα του Τσώρτιλ;

Ο Τσώρτσιλ σ  ένα μήνυμά του προς τον Iντεν με ημερομηνία 7.11.44 λέει: «Kατά τη γνώμη μου αφού έχουμε πληρώσει στη Pωσία το τίμημα να επιτύχουμε ελευθερία δράσης στην Ελλάδα, δεν πρέπει να διστάσουμε να χρησιμοποιήσουμε δυνάμεις για να υποστηρίξουμε τη βασιλική ελληνική κυβέρνηση υπό τον Παπανδρέου». Άρα λοιπόν οι Έλληνες σύντροφοι του ΚΚΕ ήταν προδομένοι από την ΕΣΣΔ και το χειρότερο δεν μπήκαν καν στον κόπο να τους πληροφορήσουν γι αυτό.


Και πότε έμαθε το ΚΚΕ τις προθέσεις της ΕΣΣΔ;

Στις 19/12/1944: ο Κοστώφ στέλνει ε π ε ί γ ο ν ραδιοτηλεγράφημα προς το ΚΚΕ, διευκρινίζοντας μέχρι που μπορούν να κάνουν κάθε τι δυνατό οι καθοδηγητές του: « Δίνοντας την συμβουλή του, ο παππούς τονίζει ότι στην παρούσα στιγμή είναι αδύνατη η εξωτερική βοήθεια. Να το έχετε υπόψη στην λήψη των αποφάσεών σας. Με τις καλύτερες ευχές».


Στις 10/1/1945 είχε  ο Στάλιν ένα διάλογο με τον Δημητρώφ, (αν και ο κυνικός ηγέτης της Ε.Σ.Σ.Δ. ψεύδεται απεκδυόμενος των ευθυνών του, για την εμφύλια σύρραξη του Δεκέμβρη στην Ελλάδα, αφού όλη η αποκαλυφθείσα αλληλογραφία της εποχής δείχνει ότι ο Στάλιν ήταν πίσω από όλες τις αποφάσεις για την έναρξη και την διεξαγωγή της) :

«Εγώ συμβούλευσα την Ελλάδα να μην αρχίσουν αυτόν τον αγώνα. Οι άνθρωποι του ΕΛΑΣ δεν έπρεπε να βγουν από την κυβ(έρνηση) του Παπανδρέου. Καταπιάστηκαν με δουλειά για την οποία δεν τους επαρκούν οι δυνάμεις. Φαίνεται υπολόγιζαν ότι ο Κόκκινος Στρατός θα κατέβει ως το Αιγαίο. Εμείς αυτό δεν μπορούμε να το κάνουμε. Εμείς δεν μπορούμε να στείλουμε και στην Ελλάδα δικά μας στρατεύματα. Οι Έλληνες έκαναν βλακεία».



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : 25/12/1944 ο Τσώρτσιλ επισκέπτεται την Αθήνα τα μέτρα είναι ιδιαίτερα αυστηρά, τις ημέρες αυτές διεξάγονται μάχες μεταξύ Άγγλων και ΕΛΑΣ.


ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΜΑΙΑΣ



            Το ερώτημα είναι «είναι δυνατόν το ΚΚΕ να ξεκίνησε τον τρίτο γύρο χωρίς συνεννόηση με την ΕΣΣΔ». Η απάντηση είναι «σαφώς όχι».


Ο Ζαχαριάδης δεν ήθελε να επαναληφθεί το λάθος του Δεκεμβρίου του 1944, γιατί πίστευε ότι χωρίς εξωτερική βοήθεια κάθε ένοπλη αναμέτρηση θα κατέληγε σε αποτυχία Έτσι, την άνοιξη του 1946, ο Ζαχαριάδης, επιστρέφοντας από το συνέδριο του τσεχικού κόμματος στην Πράγα, συναντήθηκε με τον Τίτο στο Βελιγράδι και με τον Στάλιν στην Κριμαία, ακριβώς για να ζητήσει υλική και ηθική υποστήριξη. Οι απαντήσεις που έλαβε ήταν θετικές και ο ένοπλος αγώνας μπορούσε να ξεκινήσει.

Σχετικά με την έναρξη του ένοπλου αγώνα το 1946, αποκαλυπτικό είναι έγγραφο του Ζαχαριάδη προς την Κ.Ε. του ΚΚΣΕ στις 2 Φεβρουαρίου 1962, όπου αναφέρεται ότι η 2η Ολομέλεια της Κ.Ε. του ΚΚΕ τον Φεβρουάριο του 1946 αποφάσισε τον 2ο ένοπλο αγώνα, ο οποίος εγκρίθηκε από τον Ντιμιτρόφ στη Σόφια στις αρχές του 1946 και από το Π.Γ. της Κ.Ε. του ΚΚΣΕ στη Μόσχα στα μέσα του 1947.



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Νίκος Ζαχαριάδης.



ΣΤΑΛΙΝ ΚΑΙ ΔΣΕ





Η στάση της ΕΣΣΔ απέναντι στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, της περιόδου  1946 - 1949, και συγκεκριμένα την στάση του  Στάλιν απεικονίζεται στη συζήτηση που έγινε στη  Μόσχα, το Φεβρουάριο  του '48, με αντιπροσωπείες των Γιουγκοσλάβικου και Βουλγάρικου Κομμουνιστικών Κομμάτων.

Οι πληροφορίες που έχουμε για το θέμα προέρχονται κυρίως από γιουγκοσλαβικές πηγές. Έχουν γράψει σχετικά:


1. Ο βιογράφος του Τίτο, Βλάντιμιρ Ντέντιερ, στα βιβλία του "Ο Τίτο μιλάει" (1953) και "Νέα στοιχεία για τη βιογραφία του Γ. Μ. Τίτο" (1984).

2. Ο Μ. Τζίλας στα βιβλία του "Συνομιλίες με τον Στάλιν" (1962) και "Εξουσία" (1983) .

2.  Εντβαρντ Κάρντελι στο βιβλίο του «Αναμνήσεις. Η μάχη για την αναγνώριση και την ανεξαρτησία της νέας Γιουγκοσλαβίας 1944 – 1957».

Πιο συγκεκριμένα στο βιβλίο του Β. Ντέντιερ "Ο Τίτο μιλάει", που εκδόθηκε το 1953 (δηλαδή περίοδο που οι σχέσεις ΕΣΣΔ  Γιουγκοσλαβίας ήταν αρκετά τεταμένες), ισχυρίζεται πως ο Στάλιν στην πιο πάνω συνάντηση, του Φεβρουαρίου του  1948, με τους Βούλγαρους και Γιουγκοσλάβους κομμουνιστές ηγέτες, είπε πως ο αγώνας του ΔΣΕ στην Ελλάδα έπρεπε να σταματήσει, γιατί δεν είχε προοπτικές νίκης.

Στο μεταγενέστερο όμως τρίτομο έργο του, που εκδόθηκε το 1984 με τίτλο "Νέα στοιχεία για τη βιογραφία του Γ. Μ. Τίτο", ενώ αναφέρεται στο θέμα, παραλείπει τη "δήλωση" του Στάλιν για σταμάτημα του ελληνικού αντάρτικου.

 Περισσότερο  γνωστά και διαδεδομένα είναι όσα έγραψε για το θέμα αυτό  ο Μ. Τζίλας ( παλιό ηγετικό στέλεχος του ΚΚΓ και στενός συνεργάτης του Τίτο ) στο βιβλίο του που κυκλοφόρησε το 1962 με τίτλο "Συνομιλίες με τον Στάλιν".




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ο Τίτο και ο Στάλιν. Και οι δύο ευθύνονται για την έναρξη του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα.

Εκεί, ο Τζίλας ισχυρίζεται πως ο Στάλιν, στη συνάντηση στο Κρεμλίνο το Φλεβάρη του '48, με κατηγορηματικό τρόπο υπογράμμισε ότι το αντάρτικο στην Ελλάδα έπρεπε να σταματήσει το ταχύτερο δυνατό. Αργότερα, όμως, στο βιβλίο του "Εξουσία" (κυκλοφόρησε το 1983), ο Τζίλας αναφέρει πως ο Στάλιν χρησιμοποίησε τη λέξη "σβαρνούτ" για το ελληνικό αντάρτικο, που σημαίνει "να αναδιπλωθεί" και όχι - όπως αποδόθηκε στην αγγλική μετάφραση του βιβλίου του "Συνομιλίες με τον Στάλιν" - "να σταματήσει" (Βλέπε σχετικά: "Μελέτες για τον εμφύλιο πόλεμο 1945 - 1949", εκδόσεις ΟΛΚΟΣ, σελ. 295).

Παρ' όλα αυτά, ευρέως γνωστά είναι όσα ο Τζίλας έγραψε στις "Συνομιλίες με τον Στάλιν". Οι σχετικοί διάλογοι που αναφέρονται εκεί κοσμούν, σχεδόν, κάθε γραπτό που ασχολείται με τον ελληνικό εμφύλιο και θεωρούνται - άλλοτε από σκοπιμότητα και άλλοτε από άγνοια - ως το θέσφατο της ιστορικής μαρτυρίας. Αντίθετα η σχετική μαρτυρία του Ε. Κάρντελι που περιέχεται στο βιβλίο του "Αναμνήσεις. Η μάχη για την αναγνώριση και την ανεξαρτησία της νέας Γιουγκοσλαβίας 1944 - 1957", (κυκλοφόρησε στη Γιουγκοσλαβία το 1980) αποσιωπάται τις περισσότερες φορές επιμελώς, ιδιαίτερα στην ελληνική βιβλιογραφία και αρθρογραφία για τον εμφύλιο πόλεμο, παρόλο που η πρόσβαση σ' αυτήν είναι εύκολη και δυνατή, αφού δημοσιεύτηκε στα ελληνικά από την εφημερίδα "ΑΥΓΗ". Το γιατί συμβαίνει αυτό δεν είναι δύσκολο να κατανοηθεί. Ο Κάρντελι, αυτόπτης μάρτυρας - όπως και ο Τζίλας - των όσων είπε ο Στάλιν για το ελληνικό αντάρτικο το Φλεβάρη του '48, πουθενά δεν αναφέρει δήλωση του Σοβιετικού ηγέτη για σταμάτημα ή αναδίπλωση του αγώνα του ΔΣΕ!!!



Τι λέει ο Μ. Τζίλας


Στο βιβλίο του "Συνομιλίες με τον Στάλιν" (Ελληνική έκδοση: Κ. Χ. Καμαρινόπουλος, Αθήνα 1962, σελ. 160 - 161), ο Μ. Τζίλας αναφέρεται στη συνάντηση που είχαν στις 10 Φλεβάρη του 1948, στο Κρεμλίνο αντιπροσωπείες του ΚΚΣΕ, του ΚΚ Βουλγαρίας και του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας.


Τη σοβιετική αντιπροσωπεία αποτελούσαν οι Στάλιν, Μολότοφ, Ζντάνοφ, Μαλένκοφ, Σουσλόφ και Ζόριν. Τη γιουγκοσλάβικη οι Τζίλας, Κάρντελι, Μπάκαριτς και τη βουλγάρικη οι Δημητρόφ, Κολάροφ και Κοστόφ.




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ο Γιάννης Ιωαννίδης.



Εκεί ο Στάλιν - πάντα σύμφωνα με όσα μαρτυρεί ο Τζίλας - κάποια στιγμή έστρεψε τη συζήτηση στον ελληνικό εμφύλιο και είχε μια διαλογική συζήτηση με τον Κάρντελι.
Ο διάλογος που έγινε όπως βγαίνει από το βιβλίο έχει ως εξείς:


Στάλιν : "Πιστεύετε στην επιτυχία αυτής της εξέγερσης; ".
Κάρντελι : "ότι αν η ξένη επέμβαση δεν κλιμακωθεί και αν οι Ελληνες σύντροφοι δε διαπράξουν μεγάλα στρατιωτικά και πολιτικά σφάλματα... ".
Στάλιν τον διέκοψε λέγοντας: "Αν, αν... Όχι δεν έχουν καμιά απολύτως προοπτική επιτυχίας. Τι νομίζετε, πως η Βρετανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες - οι Ηνωμένες Πολιτείες, το ισχυρότερο κράτος στον κόσμο - θα σας επιτρέψουν να κόψετε τις γραμμές επικοινωνίας τους στη Μεσόγειο. Σαχλαμάρες. Κι εμείς δεν έχουμε καθόλου ναυτικό". 

Και κατέληξε τονίζοντας πως η εξέγερση στην Ελλάδα έπρεπε να αναδιπλωθεί (σβαρνούτ) το συντομότερο δυνατό.

(Βλέπε: "Μελέτες για τον εμφύλιο πόλεμο 1945 - 1949", εκδόσεις ΟΛΚΟΣ, σελ. 295 και Φ. Οικονομίδη: "Πόλεμος, Διείσδυση και Προπαγάνδα", εκδόσεις ΟΡΦΕΑΣ, σελ. 82 - 83. Σημειώνουμε ακόμη, ότι στην ελληνική έκδοση του βιβλίου "Συνομιλίες με τον Στάλιν", η φράση του σοβιετικού ηγέτη "κι εμείς δεν έχουμε καθόλου ναυτικό", έχει παραλειφθεί ).




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ο Έντβαρντ Καρντέλι (ή και Κάρντελ) (1910-1979)



Η μαρτυρία του Κάρντελι


Στο βιβλίο του Κάρντελι που προαναφέραμε - αποσπάσματα του οποίου μεταφράστηκαν στα ελληνικά και δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα "ΑΥΓΗ" το 1980 - ο Γιουγκοσλάβος ηγέτης αναφέρεται εκτενώς στη συνάντηση με τον Στάλιν, το Φλεβάρη του '48, καθώς στα όσα ελέχθησαν γύρω από το ελληνικό ζήτημα. Συγκεκριμένα, λέει:

"Δεύτερο πρόβλημα που έθεσε ο Στάλιν ήταν η Ελλάδα. Με ρώτησε ανοιχτά: "Μήπως εσείς πραγματικά σκέπτεστε ότι είναι δυνατή η νίκη της εξέγερσης στην Ελλάδα; "

Απάντησα ότι δεν είμαστε εμείς αυτοί που οργάνωσαν την εξέγερση στην Ελλάδα, αλλά οι ίδιοι οι Έλληνες. Εμείς που είμαστε στα σύνορά τους δεν μπορούμε να αποφύγουμε να τους δίνουμε βοήθεια, τέτοια που κάθε επαναστατικό κίνημα θα έδινε σε άλλο επαναστατικό κίνημα. Κι όσον αφορά τις δυνατότητες νίκης της εξέγερσης στην Ελλάδα, αυτό εξαρτάται από ποικίλους παράγοντες: "Αν αναπτυσσόταν το εργατικό κίνημα στις άλλες χώρες, αν η διεθνής κατάσταση ήταν ικανοποιητική, αν η εξέγερση έπαιρνε την απαραίτητη βοήθεια κλπ. ".

Ο Στάλιν τότε με διέκοψε: "Αν... αν... αν... Όλη η αναμονή σας ξεκινάει από το αν... Είναι καθαρή αυταπάτη να σκέφτεται κανείς ότι οι δυτικές δυνάμεις θα αφήσουν την Ελλάδα στους κομμουνιστές. Εσείς μαζί με τους Έλληνες κομμουνιστές ζείτε σ' έναν κόσμο χίμαιρας. Και μ' αυτό τον τρόπο μας τοποθετείτε μπροστά σε πολιτικές δυσχέρειες. ".

Του είπα: "Σύντροφε Στάλιν, μα τι μπορούμε να κάνουμε τώρα εμείς αν στην Ελλάδα και στα σύνορά μας υπάρχει εξέγερση. Αν εκείνοι ζητάνε τη βοήθειά μας, αν μας φέρνουν ως τα σύνορα τραυματίες κλπ. Μήπως πρέπει να κλείσουμε τα σύνορα; Να αποξενωθούμε από αυτό το κίνημα; Τι να κάνουμε; ".





ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Tίτο-Στάλιν-Μολότωφ


Ο Στάλιν μου απάντησε αυστηρά: "Ας δώσει ο Θεός να 'χετε δίκιο. Ίσως εγώ να 'χω λάθος. Εγώ ήδη έχω λαθέψει σε μια τέτοια περίπτωση. Αυτή ήταν η Κίνα. Δεν πίστευα στη νίκη των Κινέζων κομμουνιστών. Ήμουνα βέβαιος ότι οι Αμερικάνοι θα κάνουν τα πάντα για να καταπνίξουν αυτή την εξέγερση. Παρακινούσα το Μάο λέγοντάς του ότι είναι καλύτερα να συμφιλιωθεί με τον Τσανγκ Κάι Σεκ και να σχηματίσει μαζί του κάποια μορφή κυβέρνησης συνασπισμού. Κάλεσα ακόμα και κινέζικη αντιπροσωπεία στη Μόσχα. Η αντιπροσωπεία ήρθε, άκουσε όσα της είπα, σύμφωνα με την κινέζικη συνήθεια όλοι χαμογελούσαν, κουνούσαν συγκαταβατικά τα κεφάλια τους κι έφυγαν. Κι όταν επέστρεψαν, ο Μάο άρχισε τη μεγάλη επαναστατική του επίθεση και τελικά νίκησε. Όπως βλέπετε κι εδώ μπορώ να κάνω λάθος. Ας δώσει ο θεός να γίνει έτσι και στην περίπτωση της Ελλάδας. Αλλά πρέπει να πω ότι δεν πιστεύω στο Θεό. Η Ελλάδα δεν είναι Κίνα. ".

Μόνο μετά από μια τέτοια θέση του Στάλιν, μου έγινε σαφές γιατί η σοβιετική βοήθεια στην εξέγερση στην Ελλάδα ήταν μόνο στα λόγια, ενώ από υλική άποψη στην πραγματικότητα ήταν συμβολική. Κι αμέσως μόλις φτάσαμε στη σύγκρουση ανάμεσα στο Στάλιν και στο ΚΚ Γιουγκοσλαβίας, εκείνος ξεπούλησε αυτήν την εξέγερση, που λένε σε μία νύχτα και την ευθύνη γι' αυτό την απέδωσε σε μας". (Βλέπε: Εφημερίδα "ΑΥΓΗ" 17/2/1980 - Μετάφραση από τα σέρβικα: Λ. Χατζηπροδρομίδης).






ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Αντάρτες του ΔΣΕ κατά την διάρκεια του Εμφυλίου πολέμου.


ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ


Απ ότι φαίνεται στο Κρεμλίνο συζητήθηκε το ζήτημα του Ελληνικού Εμφυλίου από τους Σοβιετικούς και τους γείτονές μας Βούλγαρους και Γιουγκοσλάβους εν απουσία των ελλήνων.


Η ηγεσία του ΚΚΕ έλαβε γνώση από τους Γιουγκοσλάβους κομμουνιστές ηγέτες, με πρωτοβουλία των τελευταίων. Βέβαια οι Γιουγκοσλάβοι δεν ήταν τόσο περιγραφικοί τότε προς την ηγεσία του ΚΚΕ και πιθανά της αποκρυβόταν διάφορα καίρια σημεία της συνομιλίας αυτής, όπως πχ  σοβαρές επιφυλάξεις, που είχε ο Σοβιετικός ηγέτης όσον αφορά την πιθανότητα νίκης του ΔΣΕ.

Η πηγή που μας δίνει λεπτομέρειες της ενημέρωσης είναι το ανέκδοτο ημερολόγιο του Γ. Ιωαννίδη - αποσπάσματα του οποίου περιήλθαν στην κατοχή του Φ. Οικονομίδη και δημοσιεύτηκαν από τον ίδιο, πρώτη φορά, στην εφημερίδα "Ελευθεροτυπία" το Φλεβάρη του 1980 - κι ένα υπόμνημα του Ν. Ζαχαριάδη προς την ηγεσία του ΚΚΣΕ, το οποίο βρίσκεται στα "Αρχεία ΚΚΕ - ΑΣΚΙ".


Αργότερα, με υπόμνημά του προς το ΚΚΣΕ ο Ζαχαριάδης διευκρίνισε ότι κατά τη διάρκεια εκείνης της συνάντησης με την ηγεσία του ΚΚ Γιουγκοσλαβίας, ο Τζίλας ανέφερε ότι ο Στάλιν είχε εκφράσει "αμφιβολία" για τη δυνατότητα νίκης του ΚΚΕ, και ο Κάρντελι είχε προσθέσει ότι ο Σοβιετικός ηγέτης "προειδοποίησε" τους Γιουγκοσλάβους πως "αν βοηθώντας τον ΔΣΕ, τραβηχτούν σε πόλεμο με τους Αγγλοαμερικάνους, η ΕΣΣΔ δε θα τους δώσει καμία βοήθεια", (Φ. Οικονομίδη: "Πόλεμος, Διείσδυση και Προπαγάνδα", σελ. 84).


Στο ημερολόγιό του ο Γ. Ιωαννίδης αναφέρει:

"Εφυγα στις 15 του Φλεβάρη για το Β (σημ. "Ρ" Βελιγράδι). Μπήκε ζήτημα απ' τους φίλους στο Β. να έλθει ο Νίκος (σημ. "Ρ": Ζαχαριάδης) για να λυθεί το βασικό ζήτημα της δικής μας υπόθεσης. Πραγματικά, από την πρώτη μέρα που έφτασα στο Β. ζήτησα να έλθω σε επαφή με τον ξάδελφο (σημ. "Ρ" Εννοεί πιθανόν τον Ράνκοβιτς), κυρίως, για να λύσουμε το ζήτημα των μεταφορών υλικού και της μετακίνησης των παιδιών για τις Λαϊκές Δημοκρατίες. Την επόμενη μέρα, δηλαδή στις 18 του Φλεβάρη, με φώναξε και φάγαμε μαζί το μεσημέρι. Μαζί μου ήτανε ο Πετρής (σημ. "Ρ" Ρούσος). Στο τραπέζι κάθισαν ο συν/ρχης της δουλιάς, ο ξάδελφος και η γυναίκα του. Καθίσαμε εκεί απ' τις 12 το μεσημέρι μέχρι τις 5 το απόγευμα... Κανονίστηκαν φυσικά ικανοποιητικά μια σειρά ζητήματα που έχουν σχέση με τις ανάγκες μας σε υλικά και τρόφιμα και χρόνος μεταφοράς τους... Μετά ο ξάδελφος μού είπε ότι ο παππούς (σημ. "Ρ" Στάλιν) έχει επιφυλάξεις σχετικά με τον αγώνα που διεξάγουμε και ότι τους προειδοποίησε πως αυτός δεν μπορεί να έχει καμιά υποχρέωση αν τους συμβεί τίποτε. Αυτοί σκέφτηκαν πως καλό θα είναι να πάει ο Νίκος να δει τον παππού και να λύσει το σοβαρότατο αυτό ζήτημα. Συμφώνησα και κανονίσαμε να φωνάξουμε τον Νίκο. Ο Νίκος ήλθε στις 21 του Φλεβάρη. Το βράδυ στις 6.30 πήγαμε στου Μουργκ, ήταν και τα τρία ξαδέλφια (σημ. "Ρ" Πιθανόν εννοεί τους Ράνκοβιτς, Κάρντελι, Τζίλας). Μιλήσαμε για το ζήτημα του παππού. Δηλώσαμε ότι θα συνεχίσουμε οπωσδήποτε τον αγώνα μας και μοναχοί μας. Ο Νίκος είπε ότι δε βλέπει το λόγο να ζητήσει να δει τον παππού και ότι θα προσπαθήσουμε να του αποδείξουμε πως δεν έχει δίκιο" (Εφημερίδα "Ελευθεροτυπία" 5 - 6/2/1980 και Φ. Οικονομίδη: "Πόλεμος, Διείσδυση και Προπαγάνδα", σελ. 83 - 84).


Ο Φ. Οικονομίδης στο προαναφερόμενο βιβλίο του (σελ. 84 - 85) λέει σχετικά: "Φυσικά, η θέση του Στάλιν ήταν αποτέλεσμα μιας ευρύτερης ματιάς των Σοβιετικών πάνω στη διεθνή σκακιέρα, όπου το ελληνικό αντάρτικο ήταν ένα από τα βασικά πιόνια στην αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ. Η σοβιετική ηγεσία, διαμέσου των μυστικών της υπηρεσιών είχε πληροφορίες για ύποπτες κινήσεις στην Ελλάδα, που σκόπευαν εναντίον των βαλκανικών λαϊκών δημοκρατιών. Το Σεπτέμβρη του 1947 ο Κρόμι είχε σημειώσει για το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι οι ΗΠΑ όφειλαν "να κάνουν τελείως ξεκάθαρο με λόγια και με έργα" ότι ήταν "αποφασισμένες να υπερασπίσουν την Ελλάδα, όπως θα υπεράσπιζαν το Μανχάταν".



 



Οι Αμερικανοί έπρεπε "να έχουν στο μυαλό τους ότι στη διπλωματία, όπως και στον πόλεμο, η καλύτερη άμυνα είναι μια δυναμική επίθεση", γι' αυτό έπρεπε "να αρχίσουν να υποσκάπτουν τη Ρωσία στο αδυνατότερό της σημείο, δηλαδή στους Βαλκάνιους γείτονες της Ελλάδας και ιδιαίτερα στην Αλβανία". Και συνεχίζει ο Φ. Οικονομίδης: "Στις 19Μαρτίου 1948 ο Ράνκιν ρώτησε τον αντιστράτηγο Βαν Φλιτ και τον Γκρίζγουολντ: "Υπό ποίες προϋποθέσεις, αν υπάρχουν, μπορούσαν να μελετηθούν επιθετικές επιχειρήσεις εναντίον της Αλβανίας;"".


Αμερικανικά ντοκουμέντα σχετικά με αυτά τα γεγονότα δημοσιεύτηκαν τον Δεκέμβριο  του 1977 στον "Ταχυδρόμος".


Συγκεκριμένα, στις 16 Ιανουαρίου 1948 το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών σε έκθεσή του έγραφε τα εξής:

 "Η ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής είναι ζωτική για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών... Η ασφάλεια όλης της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής θα διατρέξει κίνδυνο αν η Σοβ. Ένωση πετύχει στις προσπάθειές της να αποκτήσει τον έλεγχο οποιασδήποτε από τις ακόλουθες χώρες: Ιταλία, Ελλάδα, Τουρκία ή Περσία. Υπό το πρίσμα των παραπάνω η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών θα πρέπει, σύμφωνα με τις αρχές και το πνεύμα του χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, να υποστηρίξει την ασφάλεια της Αν. Μεσογείου και της Μ. Ανατολής. Σαν αναγκαία συνέπεια αυτής της πολιτικής οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να βοηθήσουν στη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας και της πολιτικής ανεξαρτησίας της Ιταλίας, Ελλάδας, Τουρκίας και Περσίας.
Ασκώντας αυτή την πολιτική οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να είναι έτοιμες να κάνουν πλήρη χρήση της πολιτικής, οικονομικής και αν είναι ανάγκη και της στρατιωτικής τους δυνάμεως με τον τρόπο που θα θεωρείται πιο αποτελεσματικός" ("Ταχυδρόμος", 1/12/1977).






ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Το σχέδιο Μάρσαλ περιελάμβανε και την Ελλάδα.


ΤΟ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΡΙΤΣΑ



Είναι γεγονός ότι μετά την ήττα του ΔΣΕ υπήρξε συνάντηση Στάλιν - Ζαχαριάδη, απόρροια της οποίας ήταν το επονομαζόμενο "Ντοκουμέντο της Μόσχας" ή "Ντοκουμέντο της Λίμνης Ρίτσα". 


Η συνάντηση αυτή έγινε στη λίμνη Ρίτσα την 16/9/49 , όπως βεβαιώνει ο Ν. Ζαχαριάδης στο τελευταίο, πριν το θάνατό του, γράμμα (Βλέπε: Π. Ανταίος: "Ν. Ζαχαριάδης: Θύτης και θύμα", σελ. 505 - 506). Επίσης, είναι γεγονός ότι αυτό το ντοκουμέντο δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα κείμενο που συντάχθηκε από τον Ζαχαριάδη και διορθώθηκε σε επιμέρους πλευρές του από τον Σοβιετικό ηγέτη.

Πρέπει ακόμη να θεωρηθεί μάλλον ορθή η πληροφορία που δίνει ο Βλαντάς ότι ο Στάλιν διέγραψε την εκτίμηση για προσωρινή υποχώρηση του ΔΣΕ. Και τούτο διότι η ηγεσία του ΚΚΕ αμέσως μετά την υποχώρηση προέβαλε αυτή τη θέση πιθανόν για να κρατήσει υψηλό το ηθικό των μαχητών του ΔΣΕ, των μελών και των οπαδών του Κόμματος. Τέλος, ανταποκρίνεται στην αλήθεια ότι το Ντοκουμέντο αυτό φέρει ιδιόχειρη σημείωση του Στάλιν. Σύμφωνα με τον Ζαχαριάδη, ο Στάλιν έγραψε τη λέξη "Σύμφωνος" (στο ίδιο, σελ. 506). Προφανώς αυτό έγινε γιατί ο Σοβιετικός ηγέτης και το ΚΚΣΕ ήθελαν να βοηθήσουν το ΚΚΕ να αποφύγει τις αδικαιολόγητες τριβές που ήταν δυνατό να εμφανιστούν στο Κόμμα μετά από μια τέτοια ήττα.

Μιλώντας στην 7η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, το 1957, ο Ν. Ζαχαριάδης ανέφερε αυτολεξεί ολόκληρο το ντοκουμέντο. Αναφορές στο ντοκουμέντο γίνονται εκτενώς και στην 7η Ολομέλεια της ΚΕ του 1950, κυρίως από τον Ζαχαριάδη και τον Παρτσαλίδη. Επίσης ο Ν. Ζαχαριάδης το παραθέτει ολόκληρο - πλην του σημείου "ε" της παραγράφου 5 - στην παράνομη μπροσούρα του "Προβλήματα της κρίσης του ΚΚΕ" (Εκδόσεις ΓΛΑΡΟΣ, σελ. 36 - 38). 




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ο κομμουνιστής ηγέτης Δημήτρης Παρτσαλίδης. 

Το ντοκουμέντο στην πρωτότυπη μορφή του ήταν στα ρώσικα. Μεταφράστηκε δε στα ελληνικά από τον Μ. Παρτσαλίδη, σύμφωνα με τη μαρτυρία του Ν. Ζαχαριάδη που κατατέθηκε στην 7η Ολομέλεια της ΚΕ το 1950. Για να έχει πλήρη γνώση του θέματος ο αναγνώστης παραθέτουμε ολόκληρο το "Ντοκουμέντο της Λίμνης Ρίτσα" - όπως υπάρχει μεταφρασμένο στα ελληνικά - καθώς και την απόφαση της συνδιάσκεψης στο Μπουρέλι. Τα υλικά αυτά προέρχονται από το αρχείο του ΚΚΕ και μας παραδόθηκαν από το Ιστορικό Τμήμα της ΚΕ του. Σε ό,τι αφορά το "Ντοκουμέντο της Λίμνης Ρίτσα" σημειώνουμε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει δυνατός ο εντοπισμός του ρώσικου πρωτοτύπου.

Τα όσα ισχυρίζονται οι Ανταίος - Ελευθερίου περί επιμονής του Στάλιν για υπογράμμιση της προδοσίας του Τίτο, δεν επιβεβαιώνονται από πουθενά. Πρόκειται για αυθαιρεσίες που καμία σχέση δεν έχουν με την πραγματικότητα. Καταρχήν, ο Στάλιν - ανεξαρτήτως του τι πίστευε ή τι ήθελε - δεν είχε κανένα λόγο να επιμείνει στην υπογράμμιση της προδοσίας του Τίτο. Το ίδιο το ΚΚΕ υπογράμμιζε αυτή την προδοσία και μάλιστα δημόσια, με σαφή και κατηγορηματικό τρόπο. Επίσης, αξίζει να προσεχτεί ότι το ντοκουμέντο αναφέρει τρεις αιτίες για την ήττα. Η δε "προδοσία του Τίτο" καταγράφεται τρίτη στη σειρά, πράγμα που σημαίνει πως αν υπήρχε επιμονή του Στάλιν να υπογραμμιστεί ιδιαίτερα, η καταγραφή της σίγουρα θα ήταν σε διαφορετική θέση. Το Ντοκουμέντο δεν ήταν τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από μια βάση κοινών εκτιμήσεων ΚΚΕ - ΚΚΣΕ.


Τέλος, πρέπει να ληφθούν ως ορθές οι μαρτυρίες που παραθέσαμε και οι οποίες αναφέρουν ότι αυτό το ντοκουμέντο υιοθετήθηκε από το ΠΓ, έγινε δηλαδή επίσημο κείμενο του ΚΚΕ και πολιτικός του μπούσουλας. Άλλωστε στη βάση των θέσεων που περιέχει στηρίχτηκαν οι αποφάσεις της κομματικής συνδιάσκεψης στο Μπουρέλι και της 6ης Ολομέλειας της ΚΕ, λίγες μέρες αργότερα.




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Το τέλος του Εμφυλίου πολέμου.

Το Ντοκουμέντο της Λίμνης Ρίτσα


"1.Υστερα από την ήττα του ΔΣΕ (Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας) στο Βίτσι - Γράμμο, η κατάσταση στην Ελλάδα άλλαξε, πράγμα που υποχρεώνει το ΚΚΕ να αλλάξει την πολιτική του γραμμή. Οι αιτίες της ήττας του ΔΣ είναι οι ακόλουθες:
α) Η αδυναμία του ΚΚΕ να λύσει το πρόβλημα των εφεδρειών του ΔΣΕ, καθώς και του εφοδιασμού των τμημάτων του ΔΣΕ που βρίσκονταν στις περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Ελλάδας.
β) Η βοήθεια που οι Αμερικάνοι και οι Εγγλέζοι έδωσαν στο μοναρχοφασισμό.
γ) Η προδοσία της κλίκας του Τίτο.
2.Στην καινούρια κατάσταση που δημιουργήθηκε, η καθοδήγηση του ΚΚΕ ενέργησε σωστά αποκρούοντας την τυχοδιωκτική "τακτική συνέχισης της επίθεσης ό,τι και να γίνει" με την αναπόφευκτη συνέπεια της συντριβής των στελεχών και εφαρμόζοντας την τακτική της υποχώρησης που έδωσε τη δυνατότητα να σωθούν τα στελέχη από τα χτυπήματα και να φυλαχτούνε για τους μελλοντικούς αγώνες.
3.Παρά τις στρατιωτικές επιτυχίες του μοναρχοφασισμού, η πολιτική και οικονομική κατάστασή του παραμένει οξυμένη. Το μαζικό λαϊκό κίνημα, που στα 1949 δυνάμωσε, θ' αναπτυχθεί σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση και τις διαφωνίες μέσα στο φασιστικό στρατόπεδο, θα βαθαίνει τις δυσκολίες των κυρίαρχων τάξεων και του μοναρχοφασισμού.
4.Το ξεπούλημα της Ελλάδας στους Αμερικάνους που μετέτρεψε τη χώρα σε πολεμική τους βάση ενάντια στη Σοβιετική Ενωση και τις χώρες της Λαϊκής Δημοκρατίας μεγαλώνει τις ανησυχίες των λαϊκών μαζών που δε θέλουνε τον πόλεμο.




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Ο ΕΣ νικητής πανηγυρίζει.

5.Πάνω στη βάση των παραπάνω, το ΚΚΕ πρέπει:
α) Να σταματήσει σήμερα τον ένοπλο αγώνα, κρατώντας μικρά παρτιζάνικα τμήματα σαν μέσο πίεσης πάνω στο μοναρχοφασισμό, για όσο το δυνατό μεγαλύτερη δημοκρατική ειρήνευση στον τόπο, πάνω στη βάση των προτάσεων της σοβιετικής κυβέρνησης, καθώς επίσης κι εκεί όπου το βγάλσιμο τμημάτων του ΔΣΕ έξω από την Ελλάδα παρουσιάζει σοβαρές δυσκολίες (Πελοπόννησο, νησιά). β) Να μεταφέρει το κέντρο βάρους της δουλιάς του στην οργάνωση και καθοδήγηση των οικονομικών και πολιτικών αγώνων όλων των στρωμάτων του εργαζόμενου λαού. Στηριζόμενο στη δυνατή παράνομη κομματική οργάνωση, το ΚΚΕ πρέπει να χρησιμοποιήσει όλες τις νόμιμες δυνατότητες (συνεταιρισμούς, επαγγελματικά συνδικάτα, Τύπο, συλλόγους, κάθε είδους πολιτικά αιρετά όργανα), και ακόμη να δημιουργήσει καινούριες για τη συγκέντρωση των μαζών, για την οργάνωσή τους, για την καθοδήγηση των πολιτικών και οικονομικών τους αγώνων.
γ) Πάνω στη βάση του προγράμματος του αγώνα για την ανεξαρτησία και τη δημοκρατικοποίηση της Ελλάδας, το ΚΚΕ πρέπει να δημιουργήσει πλατύ δημοκρατικό συνασπισμό, όπου να τραβηχτούνε όσοι δέχονται το μίνιμουμ αυτό πρόγραμμα δημοκρατικής ανάπτυξης της Ελλάδας.
δ) Το ΚΚΕ, χρησιμοποιώντας τις δυνατότητες που υπάρχουν, πρέπει να βγάλει στην Αθήνα, νόμιμη, περιοδική, μαζική πολιτική εφημερίδα.
ε) Το ΚΚΕ πρέπει να προετοιμάσει και να στείλει στις μεγάλες πόλεις ολόκληρη σειρά κομματικά στελέχη, για το δυνάμωμα και την αναδιοργάνωση των τοπικών κομματικών οργανώσεων και για την εξασφάλισης της εφαρμογής της καινούριας γραμμής.
στ) Το ΚΚΕ πρέπει να ξεδιπλώσει πλατιά ιδεολογική, πολιτική και οργανωτική δουλιά στα τμήματα του ΔΣΕ που τραβήχτηκαν από την Ελλάδα. Το ΚΚΕ πρέπει να εξασφαλίσει την παραπέρα πολεμική προετοιμασία και τελειοποίηση των αξιωματικών και μαχητών, καθώς και την κομματική τους διαπαιδαγώγηση και την ανύψωση του πολιτικού και ιδεολογικού τους επιπέδου. 6.Η σωστή κατανόηση και εφαρμογή στη ζωή της στροφής στην πολιτική του κόμματος μέσα στις συνθήκες της κρίσης του μοναρχοφασισμού, της αύξησης των δυσκολιών στο ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο και της ανάπτυξης των δυνάμεων της ειρήνης, της δημοκρατίας και του σοσιαλισμού σ' όλο τον κόσμο, θα δώσει τη δυνατότητα για γρήγορη σταθεροποίηση και ανάπτυξη του ελληνικού λαϊκού δημοκρατικού κινήματος στην Ελλάδα, στο μέλλον.
16/9/49".


 

           Φυσικά δεν ήταν η μόνη συνάντηση που συζητήθηκε το θέμα της συντριβής του ΔΣΕ .
Το 1950 στη συνάντηση κορυφής της ηγεσίας του ΚΚΕ με το ΚΚΣΕ, ο Μόλοτοφ εκδήλωσε τη δυσαρέσκεια του σοβιετικού κόμματος υποστηρίζοντας ότι ο Μάρκος Βαφειάδης, ένας «άνθρωπος με κύρος», είχε καθορίσει «τη σωστή γραμμή» για το ελληνικό αντάρτικο, υπονοώντας ότι ο Ζαχαριάδης είχε τη λαθεμένη γραμμή. Ο Μόλοτοφ ενώπιον των συμμετεχόντων διάβασε ένα γράμμα του Βαφειάδη προς την ηγεσία του ΚΚΣΕ που κατηγορούσε τον γραμματέα του ΚΚΕ ως «πράκτορα».

Θα γράψει προς το τέλος της ζωής του ο παλιός αρχηγός του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαρειάδης: «Αν, όταν ανύποπτος άκουσα που μου διάβασαν το γράμμα του Βαφειάδη, αν τα 'χανα έστω και λίγο θα μου το 'παιρναν το κεφάλι. Τότε αμέσως έγραψα στον Στάλιν και ζήτησα να φύγω απ' το πόστο μου. Είπε όχι».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου