Δευτέρα, 24 Σεπτεμβρίου 2012

Ο ΒΟΥΚΕΦΑΛΑΣ





            Κανένα ίσως άλογο δεν είναι τόσο διάσημο όσο το άλογο του Μ Αλεξάνδρου ο Βουκεφάλας.




ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Το χρώμα του άλογου προβλημάτισε πολλούς. Πολλές φορές περιγράφεται ως σκούρου χρώματος, ψηλό και πολύ δυνατό, όπως άλλωστε τα περισσότερα Θεσσαλικά άλογα εκείνης της εποχής.

            Η παλαιότερη αναφορά που έχουμε προέρχεται από τον Πλούταρχο (Βίος Αλεξάνδρου 6) και έχει να κάνει με τον τρόπο που απόκτησε ο Αλέξανδρος το φημισμένο αυτό άλογο. Το άλογο αυτό αγοράστηκε από τον Φίλιππο στην μυθική τιμή των 13 ταλάντων, ο Φίλιππος ήταν να απόρριψη την αγορά και να επιστρέψει στον ιδιοκτήτου Φιλόνικο τον Θεσσαλό το άλογο, αλλά υποχώρησε στην επιμονή του Αλέξανδρου να δοκιμάσει να δαμάσει το άλογο με στοίχημα να πληρώσει εκείνος το υπέρογκο ποσό αν δεν τα κατάφερνε. Ο Αλέξανδρος είχε παρατηρήσει ότι το άλογο τρόμαζε νε τον ίσκιο του, έτσι το έφερε κόντρα στον ήλιο, ώστε να πέφτει η σκιά του πίσω, και μετά το καβάλησε ήρεμα στην αρχή και πιο έντονα μετά το παρότρυνε να τρέξει, όταν τελείωσε η βόλτα με το ατίθασο άλογο ο Φίλιππος δάκρυσε και του είπε: « Γιέ μου, ψάξε πια για βασίλειο αντάξιο σου. Η Μακεδονία δεν σε χωράει».  



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Ο Βουκεφάλας – Έργο του εξαιρετικού ζωγράφου Μιχαήλ Παπανδρώνη από την τριλογία του με τίτλο “ΟΙ ΨΙΘΥΡΟΙ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ”.

Η θεσσαλική καταγωγή του Βουκεφάλα δεν είναι δεδομένη, υπάρχουν μεταγενέστεροι που υποστήριξαν ότι ήταν άλογο από την Καππαδοκία που δόθηκε δώρο στον Φίλιππο, όταν ο Αλέξανδρος έγινε 12 χρονών, την άποψη αυτή υποστηρίζει και ο Δημάρατος από την Κόρινθο «Βουκέφαλον ίππον. Καππάδοξ δε ην».

            Για τον Βουκεφάλα αναφέρει και ο Ανδριανός (Αλεξάνδρου Ανάβασις V 19), σχετικά με την μάχη στον Υδάσπη ποταμό στα 327πχ, εκεί ο Αλέξανδρος δημιούργησε δύο πόλεις, την Νίκαια και την Βουκεφάλεια προς τιμή του αλόγου του, που εκεί πέθανε από την κούραση και τα γηρατειά, ήταν ήδη 30 χρονών και είχε εξαντληθεί από την μακρόχρονη πορεία του τόσα χρόνια με τον Αλέξανδρο. Όλα αυτά τα χρόνια κανένας δεν κατάφερε να τον ιππεύσει εκτός του Αλεξάνδρου.

            Στην χώρα των Οξιανών το άλογο εξαφανίστηκε, ο Αλέξανδρος απείλησε ότι θα σκοτώσει όλους τους κατοίκους αν δεν του επιστρέψουντο άλογο του, και φυσικά οι βάρβαροι φρόντισαν να του επιστρέψουν το άλογο.



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Kαβάλα στον Bουκεφάλα, ο Aλέξανδρος εφορμά κατά του Δαρείου στη μάχη της Iσσού. Λεπτομέρεια από το περίφημο ψηφιδωτό στην Πομπηία («Oικία του Φούνου»), 2ος -1ος αι. π.X., αντίγραφο ζωγραφικού έργου του 4ου αι. π.X. Nάπολη, αρχαιολογικό Mουσείο. Πρόκειται για την αυθεντικότερη μάλλον απεικόνιση του αγαπημένου αλόγου του Αλεξάνδρου.



            Οι Βυζαντινοί σχολιαστές αρχαίων κειμένων αναφέρουν τον όρο «Βουκέφαλος» για να προσδιορίσουν συγκεκριμένη θεσσαλική ράτσα αλόγων.

            Η περιγραφή που δίνεται είναι ότι ήταν γεμάτο σφρίγος, είχε χαραγμένη επάνω του μια κεφαλή βοδιού για τον διακρίνουν, άλλοι πάλι λένε ότι ήταν μαύρος και ότι είχε στο μέτωπο σημάδι που έμοιαζε με κεφάλι βοδιού.             

Υπάρχει η άποψη ότι ο Βουκεφάλας είχε χαραγμένο στον μηρό ένα κεφάλι βοδιού (αυτό θεωρείται πια πιθανό). Ο Στράβων  (XV 698) αναφέρει ότι το όνομα προέρχεται από το εύρος του μετώπου, μεταγενέστερες πηγές υποστήριξαν ότι είχε κεφάλι ή κέρατα βοδιού και πως το προσωνύμιο Δικέρατος (Dhul Qarnayn) που αναφέρει το Κοράνι για τον Μ Αλέξανδρο προέρχεται από τα κέρατα του αλόγου του. Οι απεικονίσεις του αλόγου μας δίνουν τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του, η πιο αξιόλογη είναι το ψηφιδωτό δαπέδου της Πομπηίας, που είναι ακριβές αντίγραφο χαμένου σήμερα ζωγραφικού έργου του 4ου πχ αλλά και τοιχογραφία στην πρόσοψη του τάφου του Φιλίππου, το κακό με το αντίγραφο της Πομπηίας είναι ότι δεν σώζονται οι μηροί του αλόγου με το σημάδι του βοδιού που αναφέρουν οι φιλολογικές μαρτυρίες, πάντως η μαρτυρία του Αρριανού ότι ο Βουκεφάλας είναι μαύρος με λευκό σημάδι βοδιού στο μέτωπο δεν πιστοποιείται ούτε στην τοιχογραφία με το κυνήγι στην Βεργίνα, ούτε στο ακριβές αντίγραφο της Πομπηίας, το άλογο φαίνεται καθαρά καστανόχρωμο, χωρίς σημάδι βοδιού στο κεφάλι. 



ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Τον Βουκεφάλα θα πρέπει να αναγνωρίσουμε στο χάλκινο αγαλμάτιο που αναπαριστά τον έφιππο Αλέξανδρο σε δράση. Πιστεύεται πως αναπαράγει τμήμα ενός μεγάλου συνόλου χάλκινων έργων του Λυσίππου, το οποίο αφιέρωσε ο aλέξανδρος στο Ιερό του Δία στο Δίον, μετά τη νίκη του στον Γρανικό. Φλωρεντία, aρχαιολογικό Mουσείο.


Απεικόνιση υπάρχει του Βουκεφάλα, σε μικρής κλίμακα χάλκινο αγαλματίδιο που αφιέρωσε ο Αλέξανδρος στο Ιερό του Δία στο Δίον της Μακεδονίας μετά τον Γρανικό, τέλος σε αναμνηστικό αργυρό νόμισμα που κυκλοφόρησε μετά την νίκη εναντίον των Ινδών, έχουμε απεικόνιση του Βουκεφάλα με τον Αλέξανδρο να αντιμετωπίζει τον Πώρο και τον ελέφαντά του στις όχθες του Υδάσπη ποταμού.


           ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ : Προς τιμή του αλόγου του ίδρυσε πόλη, στα σύνορα με την Ινδία, με το όνομά του.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  Ο ΜΕΓΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ Η ΣΚΙΑ ΤΟΥ του Κώστα Αρκουδέα εκδόσεις ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ


ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 7 ΗΜΕΡΕΣ ( 8-2-2004) της Χρυσούλας Σαατσόγλου - Παλιαδέλη

  


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου